Job de Wit

«
»

Aan het werk

Herkauwen

05.29.08 | Reageren?

paleis

Bram Rekers, State-filmer en student aan de School voor Journalistiek in Utrecht, interviewde mij-als-recensent van de week per e-mail voor een schoolproject. Hij vond het oké als ik het hier zou afdrukken.

Wanneer en waarom ben je begonnen met schrijven over muziek?

Tijdens mijn studie was ik redacteur van het faculteitsblad en toen ik daar in 1993 mee moest stoppen (omdat ik afstudeerde) wilde ik graag blijven schrijven. Toen dacht ik: wat vind ik leuk? Popmuziek! Via via kwam ik terecht bij het lifestyle-blad Strictly en daar kon ik interviews en recensies gaan schrijven. Als snel rolde ik bij diverse ander blaadjes binnen (waaronder de Fret) en in 1995 werd ik redacteur van Update Magazine.

Aangezien je eerst naar muziek luistert en er vervolgens pas over na gaat denken hoe, en met welke gedachte erachter het is gemaakt, mijn vraag: wanneer besloot je dat je over muziek wilde gaan schrijven. Of is dat altijd al je doel geweest?

Het was, zoals ik net al aangaf, het combineren van twee dingen. Schrijven vond ik leuk (en ik had er aanleg voor) en ik was ontzettend fan van muziek, daar wist ik redelijk wat van af en ik las al jaren muziekbladen dus dat wilde ik ook wel eens doen. Ik had er nooit zo over nagedacht tot de mogelijkheid zich voortdeed.

Wat waren je ervaringen de eerste paar keren dat je bijvoorbeeld een artiest interviewde?

Dat het niet zo veel anders is als ‘gewone’ mensen interviewen, en dat het scheelt als je je goed hebt voorbereid. Vroeger had ik ook echt een compleet vragenlijstje, tegenwoordig doe ik het wat meer op gevoel en heb ik mijn ideeën en vragen wat meer in mijn hoofd zitten. Dan kun je beter luisteren.

Wat bleef er over van artiesten waar je tot dan toe misschien wel een hoge pet van op had gehad nadat je ze had geïnterviewd?

Ik kwam er wel vrij snel achter dat het heel erg kan verschillen. Artiesten waar je niet zo veel mee hebt kunnen heel leuke gesprekspartners zijn en idolen kunnen een beetje vervelend zijn. Ik moet er eerlijk gezegd ook niet aan denken om de hele tijd over mijzelf te praten dus daar kan ik mij wel iets bij voorstellen. Uiteindelijk ga je naar een interview om een interessant stukje te schrijven, niet om vrienden te maken.

Op een gegeven moment gaat schrijven over muziek zo goed dat je gaat recenseren. Wanneer ben je naast muziekjournalist ook muziekrecensent geworden?

Volgens mij kwam dat al heel gauw, zo niet meteen. Zoals gezegd las ik al jaren (Nederlands en vooral Engelse) muziekjournalistiek dus ik wist wel hoe zoiets er uit moest zien.

Besloot je dat zelf of werd je gevraagd door iemand?

Ik wou dus over muziek schrijven en ik kende iemand bij Strictly, dat net begon en nog iemand daar voor nodig had. Hoe ik bij de Fret ben gekomen, weet ik niet meer en voor Update ben ik gevraagd en zo is het eigenlijk meestal gegaan.

Waar let je op als je een optreden beoordeelt? Heb je bijvoorbeeld een vast plek in elk poppodium waar je komt om te gaan staan?

Ik probeer ergens te staan waar je het goed kan zien, dus niet te ver weg. Ik maak aantekeningen van wat ik zie en hoor, omdat ik anders de details weer vergeet. Tijdens het optreden al krijg ik meestal een idee voor welke kant de recensie op gaat, de ene keer valt iets anders op dan de andere keer. Zijn uiteindelijke vorm krijgt het pas tijdens het typen.

Waar moet een goed optreden volgens jou aan voldoen wil het van jou meer dan een ‘oké’ krijgen?

Dat ik het idee heb dat ik iets bijzonders heb meegemaakt.

Waar let je op als je een album beoordeelt? Is dat thematiek, positieve boodschap aan de wereld/het juist hard aan de kaak stellen van politieke zaken of is de amusementswaarde, bijvoorbeeld het 60 minuten lang vermakelijk jengelen over ‘perkies’ en ‘bumagelden’ die tot een minimum formaat in de zak opgeslagen kunnen worden, het belangrijkst?

Het belangrijkste is dat een idee, een visie (de expressie) op een eigen, individuele manier wordt overgebracht. Ik hou van muziek die op het snijdpunt van toegankelijk/pop en avantgarde/originele sound opereert. Het is moeilijk om al te definitieve uitspraken te doen want er zijn altijd uitzonderingen op elke regel die je bedenkt. Het is niet zozeer de aard van de thematiek die belangrijk is alswel dát er iets overgebracht wordt (dus geen clichés). Dat hoeft helemaal niet zo expliciet (liever niet eigenlijk), ik houd ook heel erg van instrumentale (electronische) muziek.

Waar let je op als je een single beoordeelt? Is marketing interessant voor jou of hou je de focus op het muzikale onderdeel van de muziek?

Ik ben wel geïnteresseerd in waarom/hoe een hit werkt, ja, als je dat bedoelt. Een single moet een op zichzelf staand kunststukje zijn, impact weten te maken. Een prima albumtrack is niet per se een goede single.

Kan je ook nog gewoon naar muziek luisteren zonder er met een ‘vakmansoor’ (bestaat volgens mij niet eens, haha) naar te luisteren?

Tuurlijk bestaat dat wel. Ik noem het een getraind oor. Ik denk dat mijn smaak wat meer ontwikkeld is dan dat van iemand dat niet zo vaak zo intensief naar muziek luistert. Gelukkig betekent dat niet dat ik niet meer ‘gewoon’ van muziek kan genieten, in tegendeel. Anders zou ik meteen moeten stoppen met dit werk. Soms is het juist wel prettig als je even niet overal een mening over hoeft te hebben.

Stoort je dat niet soms?

Daar heb ik dus niet zo’n last van.

Je bent natuurlijk in de jaren dat je nu muziek recenseert gegroeid in je vak. Waaraan lees jij dat zelf af?

Weet ik niet. Vind ik heel moeilijk te beoordelen. Ik heb de laatste jaren wel geleerd om voor een breder publiek te schrijven. Ik leer nog steeds. Ik probeer wat meer van mijzelf in mijn stukken te leggen maar dat is moeilijk als je niet zo veel ruimte hebt.

Heb je vaak problemen gekregen doordat je iemand in een recensie had afgemaakt?

Nee, nooit. Soms probeer je iemand te vermijden omdat je geen zin hebt om iemand waar je wat naars over geschreven hebt te confronteren. Dat is meer een soort gêne van mijn kant.

Hoe vind je de balans tussen goed met mensen kunnen omdat je ze als muziekjournalist voor je verhaal nodig hebt en het andere moment diezelfde artiest/groep hard aanpakken omdat ze naar jouw idee slechte muziek maken?

Daar heb ik als State-hoofdredacteur wel eens mee te maken gehad. Uiteindelijk moet je dwars zijn en de opdracht geven aan degene van wie je het beste artikel verwacht, of dat nou positief of negatief is. Als de schrijver het professioneel/integer aanpakt, moet de artiest daar maar mee dealen. Ik heb wel eens een artiest aan de lijn gehad die moeite had met bepaalde associaties die gelegd werden in een recensie, en dat was soms heel begrijpelijk. Daar heb ik, in overleg met de schrijver, wel eens wat in aangepast. Maar nooit over de inhoudelijke kwalificatie, de mening, daar draait het juist om in een recensie.

Je bent zelf meer dan 2 jaar hoofdredacteur geweest van een online hiphop magazine dat artiesten soms best hard aanpakt in haar recensies. op welke criteria belde jij iemand om in opdracht van jou een album te recenseren? Hoe gaat dat proces?

Ik zoek iemand die het liefst iets van het onderwerp weet of anders geïnteresseerd genoeg is om zich er in te verdiepen en verder geldt: hoe beter de schrijver, hoe “belangrijker” de platen die hij mag bespreken.

Wie vind je een goede recensent en waarom? Als je geen namen wilt noemen: wanneer vind je iemand een goede recensent en waarom?

Ik vind mijzelf best goed, ha ha. Omdat ik meestal een idee/invalshoek heb, de feiten ken, een interessant detail kan uitlichten, een breder kader kan schetsen, sowieso een heel breed referentiekader heb en de grootste clichés meestal wel weet te vermijden. Ik vind Hester Carvalho, Saul van Stapele (NRC), Gijsbert Kamer, Pablo Cabenda (de Volkskrant) en Sander Kerkhof (Het Parool) goed, omdat ze knap kunnen overbrengen wat er gebeurt en waarom ze daar wat van vinden (daar hoef ik het verder niet mee eens te zijn natuurlijk). Bij State vind ik Sendar en Jacco Hupkens het erg goed doen. Maar niemand in Nederland is zo goed als Kelefa Sanneh (tot voor kort New York Times, nu bij de New Yorker, maar niet meer als recensent, helaas) en Sasha Frere-Jones (The New Yorker) omdat die niet alleen heel scherp zijn, maar ook leuk. Het lukt mij vaak niet om leuk te zijn. En Simon Reynolds is mijn alltime goeroe/held.

Nog even over jezelf: ook jij hebt natuurlijk je favoriete artiesten. Hoe ga je ermee om als een opdrachtgever jou vraagt daar een recensie over te schrijven?

Niet anders dan anders. Als het een heel positief verhaal wordt, vind ik dat meestal nog best moeilijk trouwens om goed over te brengen waarom iets zo waanzinnig tof is.

Pak je die dan ook harder aan als ze een kutalbum/nummer/optreden maken/geven?

Dan komt de factor teleurstelling om de hoek kijken, ja. Dat gebeurt wel eens.

En hoe doe je dat bij artiesten die je niet ziet zitten maar waar toch door jou wat over geschreven moet worden?

Dat is eigenlijk het leukst, om daar toch een interessant verhaal van te maken. Want er zijn mensen die het wel goed vinden, en om je vinger er achter te krijgen waarom dat is, kost wat meer moeite omdat je het zelf dus niet voelt. Dan kun je je echt ergens in verdiepen, en dingen leren waarderen voor wat ze zijn.

In de Nederlandse hiphop heb je te maken met artiesten die hun album OF heel goed gepromoot krijgen waar anderen die dat zelf moeten doen ‘vanuit de achterbak’. Hou je daar in je recensie (bijvoorbeeld met het feit dat Ali B veel promotiemogelijkheden heeft en Ciph Barker weinig) rekening mee?

Nee. Want als luisteraar boeit dat verder ook niet. Het zegt helemaal niets over de inhoud.

Wat is wat jou betreft het beste album ooit, het beste optreden ooit, de beste clip ooit en de beste single ooit en waarom?

Beste album: Fear of a Black Planet van Public Enemy. Een opwindende/verwarrende draaikolk/windhoos van ideeën/geluid/emoties, vlijmscherp uitgevoerd. Beste optreden: dat is heel moeilijk om te zeggen, omdat je dan puur en alleen op je herinneringen moet afgaan en ik honderden optredens heb gezien en dat allemaal niet zo makkelijk op een rijtje heb. Róisín Murphy in Paradiso vorig jaar was te gek. Zang, beats, muziek en show raakten me helemaal, het leek helemaal voor mij te zijn gemaakt. Beste clip: volgens mij zie ik niet genoeg clips om daar zo’n definitieve uitspraak over te doen. Die van Michel Gondry en Spike Jonze zijn niet voor niets beroemd geworden dus laat ik een gooi doen: “Drop” van The Pharcyde. Die vergeet je nooit meer.

Beste single: jeetje mina, ik kan wel driehonderd beste singles ooit bedenken, zo niet veel meer. Wacht, ik zet mijn iPod even op shuffle. “Chewing Gum” van Annie is de eerste beste single ooit die langskomt, daar doen we het voor. Klassieke metafoor meteen voor popmuziek, behalve dat deze zijn smaak niet verliest.

Jouw mening is blijkbaar zo interessant dat dat in kranten, magazines en vooraanstaande muziek websites wordt gepubliceerd. Wat voor gevoel geeft dat? Vind je dat niet soms een beetje raar?

Aan de ene kant denk je: terecht, want je vind je eigen mening toch de meest relevante. 🙂 Aan de andere kant krijg ik zelden het gevoel dat het er echt wat toe doet, omdat ik bijna nooit feedback krijg. Ik denk dat feit feit dat ik nog steeds gepubliceerd word meer te maken heeft met een zekere mate van professionaliteit dan met de mening die ik geef.

Oké Job, dat was ‘m! Ontzettend bedankt voor het beantwoorden van dit digitale diepte-interview!

Tags: , ,

Plaats uw reactie

Wees aardig. Hou het schoon. Stay on topic. En geen spam natuurlijk.


«
»