Job de Wit

«
»

Nieuws

Luistertest met Guru, 2001

04.20.10 | 1 Reactie

In het voorjaar van 2001 interviewde ik Guru backstage in Paradiso. Hij droeg een Hawaï-bloes. Dit is het artikel uit OOR 14 van dat jaar.

Gang Starr-rapper Guru’s lange staat van dienst in de hiphop en zijn van internationale gastmuzikanten vergeven Jazzmatazz-projecten maken hem een uitstekende kandidaat voor OOR’s roemruchte luistertest.

door Job de Wit / fotografie Martijn van de Griendt

Gang Starrs doorbraak komt met “Jazz Thing”, hun bijdrage aan de soundtrack van Spike Lee’s film Mo’ Better Blues (1990). Jazzrap is echter een rage waar Gang Starr zich zo snel mogelijk van distantieert. Vanaf tweede album Step in the Arena (1991) profileren Guru en DJ Premier zich met een onafgebroken reeks kwaliteitsalbums die geen miljoenenverkopen genereert, maar wel een vrij ongenaakbare status geeft aan Gang Starr.

Terwijl Premier zich ontpopt als top-producer voor sterren als KRS-One, Nas, The Notorious B.I.G. en Rakim, ontwikkelt Guru zijn Jazzmatazz-project. Op Jazzmatazz Volume 1 (1993) spelen ondermeer jazz(funk)-toppers Donald Byrd, Branford Marsalis, Roy Ayers en Courtney Pine mee. In 1995 volgt Jazzmatazz Volume II – The New Reality, waarop Guru inhaakt op de jazzdance-trend, met medewerking van ondermeer Chaka Khan, Jamiroquai en Shara Nelson en opnieuw Donald Byrd, Branford Marsalis, en Courtney Pine. Vorig jaar verscheen StreetSoul van Guru’s Jazzmatazz. Met namen als Angie Stone, Macy Gray, Bilal, Erykah Badu en The Roots blijkt hij opnieuw zijn vinger aan de pols te hebben. Maar wat als we hem voor het blok zetten?

WANNEER DE JAZZMATAZZ-SOUNDCHECK EINDELIJK KLAAR IS, komt Keith Elam alias Guru naar de kleedkamer. Hij heeft eigenlijk helemaal geen zin in een interview. Zodra echter de eerste beats uit de luidspekers klinken, is de rapper meteen bij les. Hij hoort “Pack Jam” van de Jonzun Crew, electrofunk uit 1983. Het staat op hun debuutalbum Lost in Space, dat dit jaar voor het eerst op cd uitkwam. Na een paar beats: ‘Ik herinner mij deze shit! (…) ’t Klínkt als die “Planet Rock”-shit maar dat is het niet…’

Het komt uit Boston, net als jij.

‘Oh, dat is die Maurice Starr-shit! Damn! Oh, man! Prince Charles and The City Beat Band, die lui.’

Het is de Jonzun Crew.

‘Dat bedoel ik! Ik zag die lui altijd in het park spelen. Is dit “Pack Jam”? Dit is hot.’

Het doet je denken aan je jeugd?

‘Oh, boy! We gingen vroeger naar Franklin Park en daar deden ze die shit live. In de zomer reed er een vrachtwagen het park in en bands speelden op de aanhanger. Fantastische herinneringen!’

De volgende plaat komt waarschijnlijk ook uit Guru’s jeugd. Opnieuw een band uit Boston. Na twee beats: ‘Harder! Oh ja. Hahaha! Aerosmith.’

Dit is uit ’75. Je zat nog op school. Hoe oud was je toen?

‘Dat doet er niet toe.’

Guru zegt verder niets en luistert instemmend naar “Walk This Way” van de lp Toys in the Attic. Het nummer krijgt in 1986 een plek in de hiphophistorie als Run DMC met producer Rick Rubin het sámen met Steve Tyler en Joe Perry van Aerosmith covert en er een wereldwijde nummer-éénhit mee scoort. Niet alleen is hiphop in één klap geen underground meer, maar een uitgebluste rockband wordt nieuw leven ingeblazen.

‘IK KEN DEZE SHIT! DAMN!’ Guru wil niet zeggen hoe oud hij is, maar hij wordt hoe dan ook een dagje ouder.

Wil je dat ik zeg wat het is?

‘Wordt er nog gezongen? Dan wacht ik daar even op.’

Hij zingt zelf alvast de keyboardmelodie mee van “Happy Days” (1981), een vrij obscure discohit van Northend featuring Michelle Wallace.

‘Er was een club in Landsdown Street waar we altijd heengingen. Daar hoorde je dit de hele tijd.’

Het is één van de eerste producties van een club-dj uit Boston genaamd Arthur Baker.

‘Arthur Baker, ja! Dat was die dance-shit, toen we de hustle deden. Ik glipte de clubs al binnen toen ik zeventien jaar was. Dit is hot.’

Van McCoy’s dance-klassieker “The Hustle” is echter van zes jaar eerder en Guru zal toch geen 43 jaar oud zijn..? Hoe dan ook, Arthur Baker was in de jaren tachtig de producer van Afrika Bambaataa’s baanbrekende electroplaten. Samen met Guru hoort hij in Bostons eregallerij der hiphop. Uit dezelfde periode: “Funk You Up”, vroege dames-rap van Sequence. Eén van de drie groepsleden zou twintig jaar later wereldberoemd worden. Guru, na één seconde: ‘Oh yeah!’ En voordat één lettergreep is gerapt, zingt hij al het refrijn: ‘Gonna funk you right on up…’

Hierop doet iemand mee die ook op jouw laatste album is te horen.

‘Dit zijn Angie B en de Sequence. Op Sugarhill Records. Dit is de shit. We waren eerder dit jaar op tournee met Angie Stone en iemand kwam met deze single backstage voor een handtekening.’

Ze is best goed op dit nummer maar vooral de andere raps zijn niet zo best vergeleken met vandaag de dag.

‘Het is oud!’

Angie Stone is een rapper die later is gaan zingen. Kan jij zingen?

‘Ja hoor. Ik zing een beetje met Mica Paris op “Looking Through Darkness”, van Volume II.’

IEMAND DIE NIET HAD MISSTAAN OP STREETSOUL IS D’ANGELO, de ex van Angie Stone. “Left & Right” van D’Angelo’s laatste album Voodoo herkent Guru uiteraard meteen. Zou hij niet perfect zijn voor een Jazzmatazz-album?

‘Oh zeker. Maar hij doet waarschijnlijk mee op het nieuwe Gang Starr-album. Hij is een vriend van Premier. Ik vind dit een hele goede song. Ze speelden dit tijdens een concert in Radio City Music Hall [in New York]. Het was ongelooflijk. Ik ben weg van zijn stem. Hij loopt voorop in deze hele soul-beweging. Sade, hij en iedereen op mijn album.’

Is hij een inspiratiebron, ook al is hij veel jonger dan jij?

‘Zeker weten. Hij brengt de echte soul terug.’

Tijd weer voor wat echte hiphop. Breaking Atoms van Main Source is een Moordlijst-hit uit het begin van 1991 en een cult-klassieker van de eerste orde.  Guru draait op volle toeren: ‘Ik vind dit echt een heel cool interview!’

Dit is uit de tijd dat ik mijn eerste Gang Starr-plaat kocht. Dit komt uit ’91.

‘Eric B & Rakim.’

Nee…

‘Oh, wacht. Lookingathefrontdoormainsource! Large Professor en twee dj’s uit Toronto. Ze gingen uit elkaar en Large Professor ging solo.’

Gang Starr werd groot en van Main Source kwam niets terecht, hoewel dit album waanzinnig is.

‘We zijn niet echt heel groot geworden, we doen het gewoon goed. Maar ik snap wat je bedoelt. Zij waren geen echte vrienden. Veel groepen zijn niet zo dik met elkaar. Premier en ik blijven altijd in nauw contact. (…) Dit nummer is dope! Ik kwam bij Large Professor over de vloer in Queens. Ik rookte blunts en hij maakte beats.’

Iets nieuws nu van een paar mannen die nog een aantal jaren langer meegaan dan Guru. Van Run DMC’s album Crown Royal weerklinkt “The School of Old”.

Zodra de rapper begint: ‘Oh, Run. Run DMC.’

Dit is zonder twijfel het slechtste album uit hun historie. Dit is een nummer met Kid Rock.

‘Ik denk dat het goed is dat ze het met Kid Rock doen want hij is beïnvloed door Run DMC. Dat klinkt logisch.’

Het is een beetje treurig om een fantastische groep als Run DMC zo bergafwaarts te zien gaan.

‘Dat is jóuw mening. Ik vind nog steeds dat die van hun de beste live-show in de hiphop was.’

Wat is jouw recept voor een lange hiphop-carrière?

‘In staat zijn mee te ontwikkelen met de tijd en ook fan zijn van de muziek. Zodat je niet vast komt te zitten in een tijdsdeel. Je moet ook de binding met de straat houden, dat is de kern van je publiek.’

EENS KIJKEN OF GURU DIT KENT. In elke luistertest is er het gevreesde Miles Davis-moment. Zenuwachtige trommels en andere geluids-voodoo kondigen “Black Satin” aan.

‘Ik ken dit.’

Na een minuut komt de funk erin.

‘Dat is een break, niet?’

Dit komt van een zeer invloedrijke plaat.

Ultimate Beats & Breaks? Premier zou het wel weten. Ik heb het wel eens gehoord, hoor. Ik heb dit. Ik kan er niet opkomen.’

Het is van Miles Davis’ album On the Corner.

‘Die heb ik! Met de stripfiguren, de afro’s en de bell-bottoms.’

Het is een vroege jazz/funk-fusie.

‘Jongens als Miles, Donald Byrd, Roy Ayers en Ramsey Lewis mengden verschillende muzieksoorten, net als wij. Puristen begrijpen dat soms niet.’

Miles Davis kreeg veel kritiek op dit album.

‘Net als Herbie met zijn synthesizers.’

Heb jij kritiek gekregen op Jazzmatazz?

‘Ja, maar dat maakt niet uit. Ik móest het doen. Ik begon met Jazzmatazz om Gang Starr te beschermen. Want zoals je misschien gemerkt hebt, zijn al die zogenaamde jazzrap-groepen nergens meer.’

EEN VERTWIJFELDE BLIK. Van hiphop-producer Jay Dee’s dit voorjaar verschenen solo-album Welcome 2 Detroit weerklinkt “Think Twice”. Je ziet hem denken: ik hoor dit te weten maar ik heb geen flauw idee. Niettemin: ‘Ik ken dit…’

Dat mag ik hopen. (…) Het is een cover. (…) Het origineel is van Donald Byrd. (…) Dit is van Jay Dee’s laatste album.

‘Oh! Die heb ik niet! Die moet ik kopen! Is het al uit? Ik zag een advertentie in een tijdschrift. Jay Dee heeft “Certified” geproduceerd [de song met Bilal op StreetSoul]. Hij heeft de track voor onze ogen in elkaar gezet, in zijn kelder. Die shit was dope.’

Heb je nog steeds contact met Donald Byrd?

‘Hij heeft vorig jaar nog met ons opgetreden in New York.’

Het volgende nummer staat op de soundtrack van Bamboozled, de laatste Spike Lee-film.

‘De rapper klinkt als mijn maat Uptown van Buckshot LeFonque.’

Het is Zack de la Rocha van Rage Against The Machine.

‘Oh, Zack! Dat had ik moeten weten. I fucked up. (…) Oh! Dit speelden ze toen ze met ons op tournee waren in ’99. Het publiek werd helemaal gek.’

Maar dit is niet Rage Against The Machine, het is “Burned Hollywood Burned” van Chuck D & The Roots featuring Zack de la Rocha.

‘Oh! Oké, ik snap het eindelijk.’

Er zijn geen punten te verdienen met de test. Meedoen is belangrijker dan winnen. “Hercules” van de Engelse rapper Ty volgt. Het komt van zijn begin dit jaar verschenen, uitermate symapthieke debuutalbum Awkward.

‘Is dit een groep van hier?’

DJ Pogo doet er op mee.

‘Oh, die ken ik. Wie is die rapper? (…) Het is moeilijk voor Engelse rappers. Het is moeilijker voor hen dan voor Duitse of Franse rappers. Maar dit is wel cool. Het is mellow.’

Dichter bij huis dan: “Analyse” van veelbelovende landgenoten The Proov, een track van het album Traditions.

‘Is dit weer zo’n Europese rapper?’

Het komt uit Nederland.

‘Ja, rappend in het Engels. Het sluit aan bij dat vorige nummer. Het is jazzy. Een Dream Warriors-, A Tribe Called Quest-vibe. Die scratches zijn goed. Dat is strak.’

Dus je vind het oké?

‘Ik ben er niet kapot van. Ik hoor Nederlandse rappers liever in het Nederlands rappen. Ik heb een hoop homeboys van Suriname.’

Een bekend geluid tot slot, iets dat de cirkel rond kan maken. Afu-Ra’s “Defeat”, de hit van zijn album Body of the Life Force.

‘Dit is hot,’ vind Guru uiteraard.

Je hoort meteen wie de producer is.

‘DJ Premier. Hij werkt momenteel met Dr. Dre aan Rakims nieuwe album.’

En jij?

‘Ik heb net een nieuwe compilatie afgerond van mijn label Ill Kid Records. Dat moet deze zomer uitkomen. En dan in februari Gang Starr. We hebben al twee nummers gedaan voordat ik op tournee ging en we maken het af als ik terug ben.’

Maar eerst speelt Guru’s Jazzmatazz op vrijdag 13 juli tijdens het North Sea Jazz-festival in het Nederlands Congres Centrum te Den Haag. StreetSoulers Herbie Hancock, Erykah Badu en Isaac Hayes geven er dat weekend zelf ook optredens. Net als The Proov.

Tags: , , , , ,

1 Comment

Plaats uw reactie

Wees aardig. Hou het schoon. Stay on topic. En geen spam natuurlijk.


«
»